Yazılar
Kitap, okuma araçları ve dijital arşiv üzerine notlar.
Kitap Sandığı, kendi sunucumda yıllar içinde toplanan dijital kitap koleksiyonuna verdiğim ad. Erişimi ileride Calibre-Web üzerinden üyelere açmayı planlıyorum. O gün gelene kadar burada kitabın kendisini değil, kitapla ilgili işe yarar şeyleri paylaşıyorum: okuma uygulamaları, dosya formatları, kendi kitaplığını kurma yolları.
Bir milyon dosyayı bir klasörde tutmakla bir kütüphane kurmak aynı şey değil. Sıra şöyle ilerliyor:
Yazar, başlık, dil ve yayın bilgisi alanlarının temizlenmesi; kopyaların ayıklanması; kapak görsellerinin tamamlanması. Calibre bu işin masaüstü tarafını görüyor.
Katalogun sunucuda bir web arayüzüne bağlanması: tarayıcıdan arama, çevrimiçi okuma, kullanıcı hesapları ve OPDS katalogu.
Küçük bir okuyucu grubuyla hız, arama ve cihaz uyumu testleri. Geri bildirime göre düzeltme.
Erişim davetle ve sınırlı sayıda açılacak. Tarih vermiyorum; hazır olduğunda buradan duyuracağım.
Kitaplık açılmadan önce cihazınızı hazırlamanın bir zararı yok. Aşağıdakiler, elinizdeki EPUB, PDF veya DJVU dosyalarını bugün de rahatça okutur; hepsi ileride bir OPDS katalogu ile de çalışır. Bağlantıların tamamı geliştiricinin kendi sayfasına ya da resmi mağazaya gider. Bu uygulamaların adını taşıyan sahte kurulum siteleri var; APK toplayıcılarından indirmeyin.
PocketBook aynı zamanda bir e-mürekkep cihaz markası, ama okuma uygulaması her telefonda çalışıyor. Sade arayüzü, sesli okuma özelliği ve not alma tarafı güçlü; uzak bir kütüphaneye OPDS ile bağlanabiliyor.
Taranmış kitaplarla uğraşanların uygulaması. PDF ve DJVU sayfalarındaki boş kenarları kırpıp metni yeniden akıtabiliyor, sözlük ve çeviri eklentileri var. E-mürekkep cihazlarda fabrika yazılımının yerine kuruluyor.
Tipografi ayarları konusunda en cömert uygulamalardan biri: satır aralığı, kenar boşluğu, yazı tipi, gece modu, otomatik kaydırma. OPDS kataloglarını doğrudan uygulama içinden geziyor.
Kurulup unutulan türden. Kitapları okundu, okunuyor, favori diye kendiliğinden ayırıyor; Word ve PDF belgelerini de aynı rafta tutuyor. Öğrenciler için pratik.
Masaüstünde EPUB 3 okumanın en düzgün yolu. Erişilebilirlik tarafına özel önem veriyor: ekran okuyucu desteği, sesli kitap oynatma, yüksek karşıtlıklı temalar.
Okuma uygulamasından çok kütüphane yönetimi: metadata düzenleme, kapak bulma, format dönüştürme, cihaza gönderme. Kitap Sandığı'nın katalogu da bunun üzerinde duruyor; Calibre-Web ise aynı katalogun tarayıcıdan görünen yüzü.
Kobo, EPUB dosyalarını doğrudan kabul ediyor; USB ile kopyalamak yetiyor. Kindle tarafında 2022'den beri MOBI gönderimi kalktı, yerini EPUB aldı: dosyayı e-posta ile ya da Send to Kindle üzerinden yollayabiliyorsunuz.
Bir milyon dosyanın içinde altı-yedi format dolaşıyor. Hangisini ne zaman istemeniz gerektiği kabaca şöyle:
Calibre-Web, katalogu hem tarayıcıya hem de OPDS denen bir kütüphane adresine açıyor. Üye olan bir okuyucu bu adresi PocketBook Reader, KOReader ya da Moon+ Reader içine bir kez giriyor; kitaplar telefonda kendi rafında görünüyor, tek dokunuşla iniyor. Dosya alışverişi, mesajla link yollamak yok.
Adres hazır olduğunda burada duyurulacak. Şimdilik çalışan bir bağlantı yok:
Kitap Sandığı kişisel bir arşiv çalışmasıdır; ticari bir yayıncılık girişimi değildir. Amaç, Türkçe, Kırgızca, Rusça ve İngilizce okuyan sınırlı bir çevreye düzenli bir katalog sunabilmek.
Hayır. Koleksiyon paylaşıma kapalı; sitede indirme bağlantısı, arama kutusu ya da üyelik formu yok. Bu sayfadaki yazılar okumaya devam edilebilir.
Tarih vermiyorum. Katalog düzeni bitmeden sunucuyu açmanın anlamı yok. Açıldığında bu sayfanın en üstündeki durum satırı değişecek.
Ücret almayı düşünmüyorum. Erişim davetle, sınırlı sayıda kullanıcıyla başlayacak; bunun nedeni para değil, sunucunun taşıyabileceği yük.
Calibre ile başlayın: dosyalarınızı tek bir kütüphaneye alın, metadata alanlarını düzeltin. Elinizde bir sunucu veya ev bilgisayarı varsa Calibre-Web ile aynı katalogu tarayıcıdan açabilirsiniz. Bu sürecin adımlarını yazılar bölümünde anlatıyorum.
Hak sahibiyseniz ve arşivde eserinizin bulunduğunu düşünüyorsanız iletişim adresinden yazın; ilgili kayıt katalogdan çıkarılır. Erişim açıldığında hangi eserlerin paylaşıma dahil edileceği bu çerçevede belirlenecek.
Kitap, okuma araçları ve dijital arşiv üzerine notlar.